3. Η θρησκευτική και η πολιτική οργάνωση των Ελλήνων

Με της Τουρκιάς την άγρια ορμή, χαθήκαν οι βασιλείς, μα το Πατριαρχείο έμεινε, στης Πόλης τις πηγές. Ο Πατριάρχης έγινε αρχηγός του ρουμ μιλέτ, για Χριστιανούς λογοδοτούσε στον Σουλτάνο. Η Εκκλησία πια κρατούσε, πέρα απ’ τα ιερά, κληρονομιές κι υποθέσεις. Κάποιοι κληρικοί το είδαν, ως τιμωρία Θεού, για τα σφάλματα των βυζαντινών, και το λάθος του λαού. Μα υπήρχαν κι ιεράρχες, που αρνήθηκαν σκλαβιά, κι οι Ρώσοι, το ξανθό γενος, τάζανε λευτεριά. Φαναριώτες πλούσιοι, στου Φαναριού τα μέρη, με γνώσεις και αξιώματα, στης Τουρκιάς το χέρι. Ξένες γλώσσες μιλούσανε, κρατούσαν τη σοφία, μα εξαρτημένοι ήτανε, απ’ του Σουλτάνου την μανία. Κι ήρθαν οι κοτζαμπάσηδες, προεστοί, δημογέροντες, οι Τούρκοι τους αφήνανε, να κρατούν τους χωρικούς. Δεν είχαν οι Οθωμανοί, μηχανισμό βαρύ, κι άφηναν τους τοπικούς, να μετρούν ποιος τι θα δει. Μα με τα χρόνια πλούτισαν, δύναμη αποκτήσαν, κι οι άρχοντες του τόπου μας, στα χέρια πια τον κρατήσαν.