CÁI HOM GIỮ LÀNG (Chuyện ông Mõ thời số)

[Intro – Chèo nói lối, tiếng mõ, cười khẩy] Ối a! Làng ta lắm chuyện lạ đời! Rào dựng lên cao, mà người đi cứ vấp! Quan bảo giữ ao, dân tưởng giữ cá... Ai dè cá chưa mất, lòng tin đã trôi! [Verse 1 – Rap kể chuyện, boom bap] Ngày xửa ngày xưa, làng nọ có cái hom, Đặt ngay giữa lối, bảo rằng để giữ xóm. Dân đi qua đó, chân vướng, áo rách, Ông Mõ đứng nhìn, cười khan: Khéo thật! Đường thì quanh co, biển treo sau bụi, Đi đúng đường rồi, vẫn lo mình có tội. Người dựng cái rào, bảo dân phải tỉnh, Sao chẳng dọn đường, lại cứ thích rình? Thầy cai, tài khéo, khéo tài hay khéo bẫy? Dân hỏi đôi câu, sao mặt thầy đã quẫy? Miệng bảo vì dân, tay cầm cây thước, Thước đo người khác, ai đo người cầm thước? [Pre-Chorus – Hát xẩm] Ối a! Cá không sợ nước, Cá chỉ sợ hom! Dân không sợ phép, Dân sợ phép lòng vòng! [Chorus – Chèo Bolero, hook mạnh] Giăng hom giữ cá, hay giữ lòng người? Cửa mở thênh thang, sao chẳng ai cười? Trên treo hai chữ: công bằng! Dưới chân lắm ngả, biết đằng nào đi? Giữ làng bằng nghĩa, làng còn tiếng hát, Giữ làng bằng bẫy, tiếng hát hóa than. Dân mà mất tín, quan còn được chi? Nhà xây cao mấy, móng nghiêng cũng lìa! [Verse 2 – Fast rap, mỉa mai] Ngày nay làng số, mõ thành màn hình, Chuyện chưa kịp rõ, lời đã bị rình. Một người hỏi thật: Cái rào ai dựng? Cả làng bỗng lặng, câu hỏi đứng sững. Luật như tấm lưới, mắt thưa mắt dày, Cá lớn bơi khéo, cá nhỏ mắc ngay. Nếu lưới công bằng, xin giăng cho thẳng, Đừng để người hiền phải sống dè chừng. Người ngay sợ bóng, kẻ khôn học lách, Sáng nghe lời đẹp, tối dò kẽ vách. Trên bàn nói nghĩa, dưới đường tính mưu, Càng nhiều mẹo nhỏ, càng hao đức lâu. Mưu cao chẳng quý khi lòng người thấp, Kế khéo chẳng hay khi niềm tin sập. Có thể thắng lý trong một cuộc cãi, Nhưng thua lòng dân, ai đếm ngày mai? [Bridge – Spoken word, giọng ông Mõ] Này các ông ơi! Trị một cái lỗi, dễ hơn trị một cái tâm. Phạt một người sai, dễ hơn sửa một con đường. Nhưng muốn người ta tin, Thì đừng bắt họ phải đoán! Phép nước phải rõ. Cái sai phải chứng. Người phạt cũng phải chịu soi! Công quyền mà chẳng chịu nghe lời thật, Thì lấy đâu ra sự thật để mà sửa mình? [Verse 3 – Rap triết lý, nhịp chậm] Một xã hội tốt đâu dựng bằng cái bẫy, Đâu phải dân cúi đầu là lòng dân thấy vậy. Im lặng chẳng chắc là đồng tình, nhớ nhé! Cây chẳng còn chim, đâu có nghĩa trời hè. Muốn dân thật thà, phải sống cho ngay, Muốn dân tôn trọng, đừng đổi trắng thay đen. Muốn luật nghiêm minh, hãy làm luật sáng, Để người lương thiện không sợ bóng quan nha. [Final Chorus – Cao trào, trống chèo] Giăng hom giữ cá, hay giữ lòng người? Được vài con cá, mất cả khúc sông! Được một trận thắng, mất lòng trăm họ, Thắng bằng mưu mẹo, mai lấy gì mong? Đừng đem cái bẫy mà xây xã hội, Đừng lấy sợ hãi thay thế niềm tin. Làng muốn yên vui, đường phải cho sáng, Người cầm đèn trước, phải tự soi mình! [Outro – Xẩm mộc, tiếng mõ xa dần] Ối a... Hom kia giữ cá, hay giữ người ngay? Người ngay mà sợ, làng còn gì hay? Mõ xin gõ một tiếng thôi: Phép công thì sáng... Mưu gian thì tàn... Dân tin mới vững... Nước bền mới sang! [Cạch! Cạch! Cạch!]